BizForum.pl
Zarejestruj się Zaloguj się
Rejestracja Zaloguj

Poprzedni temat «» Następny temat
Rozliczanie podatku giełdowego
Autor Wiadomość
twardes 

Wiek: 32
Dołączył: 11 Sty 2007
Posty: 629
Piwa: 12/9
Wysłany: |6 Mar 2007|, o 17:31   Rozliczanie podatku giełdowego

Najeżone pułapkami przepisy dotyczące obowiązku rozliczenia zysków z transakcji giełdowych wywołują trwogę u niejednego giełdowego ryzykanta. Dlatego zachęcamy do wypełnienia dokumentów podatkowych z naszą pomocą. Na początek trochę teorii, czyli co każdy potencjalny płatnik podatku giełdowego wiedzieć powinien.


1. Podatek giełdowy od podszewki
Kwestie podatku od zysków kapitałowych reguluje Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, zwana dalej „updf” lub „ustawą” (Dz. U. 2000 r. Nr 14 poz. 176 z późn. zm.). Zgodnie z art. 30b updf „od dochodów uzyskanych z odpłatnego zbycia papierów wartościowych lub pochodnych instrumentów finansowych i z realizacji praw z nich wynikających oraz z odpłatnego zbycia udziałów w spółkach mających osobowość prawną oraz z tytułu objęcia udziałów (akcji) w spółkach mających osobowość prawną albo wkładów w spółdzielniach w zamian za wkład niepieniężny w postaci innej niż przedsiębiorstwo lub jego zorganizowana część, podatek dochodowy wynosi 19 procent uzyskanego dochodu”.

Jak wynika z powyższego, dochody z transakcji giełdowych (bo na nich zamierzam się tutaj głównie skupić) objęte są taką samą stawką podatkową co dochody z lokat bankowych czy funduszy inwestycyjnych. Jednak w przeciwieństwie do innych dochodów kapitałowych zyski z transakcji giełdowych rozliczane są raz w roku. Oznacza to, że w trakcie roku podatkowego nie ma obowiązku, zarówno przez dom maklerski, jak i samego płatnika, odprowadzania zaliczek na podatek. Inwestor, po zakończeniu roku otrzymuje od swojego brokera formularz PIT-8C („Informacja o przychodach z innych źródeł oraz o niektórych dochodach z kapitałów pieniężnych w roku”, którą broker wystawia do końca lutego) na podstawie, którego ma obowiązek do 30 kwietnia 2007 r. rozliczyć się ze swoim urzędem skarbowym z dochodów osiągniętych na giełdzie. Jeżeli podatnik posiada kilka rachunków maklerskich, w różnych biurach, wówczas z każdego z nich otrzyma odrębny PIT-8C. Takie same formularze PIT-8C otrzymuje urząd skarbowy podatnika. Ogólnemu rozliczeniu podatku giełdowego służy specjalny formularz PIT-38. Oznacza to, że podatnik przenosi odpowiednie dane z otrzymanych formularzy PIT-8C na jeden formularz PIT-38 (szerzej o tym w kolejnych częściach cyklu). Formularz PIT-38 jest adresowany do urzędu skarbowego właściwego wedle miejsca zamieszkania podatnika na dzień 31 grudnia 2006 r.

Dochodów z giełdy nie łączy się z innego rodzaju dochodami, w tym zwłaszcza opodatkowanymi wedle skali podatkowej (w ramach stosunku pracy, umów zlecenia, o dzieło, itp.). Nie wpływają one na progresję podatkową, tzn., że dzięki zyskom giełdowym nie wpadniemy do następnego progu.

Warto w tym miejscu nadmienić, że wspomnianych wyżej przepisów nie stosuje się, jeżeli odpłatne zbycie papierów wartościowych i pochodnych instrumentów finansowych oraz realizacja praw z nich wynikających następuje w drodze wykonywania działalności gospodarczej. Oznacza to, że jeżeli w ramach prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej będziemy obracać papierami wartościowymi, bo uznaliśmy na przykład, że tą drogą jesteśmy w stanie wykazać wyższe koszty uzyskania przychodu, wówczas nasze dochody będą podlegały progresywnemu opodatkowaniu.

2. Dochód! A co to takiego?
No dobrze, ale czym dokładnie są owe dochody, od których prawo nakazuje nam odprowadzać daninę? Dochody określane są jako różnica między przychodami, a kosztami uzyskania przychodów. Zgodnie ze stanowiskiem Ministerstwa Finansów kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów. Koszty te można podzielić na dwie grupy:

1) bezpośrednio związane z daną transakcją - koszt nabycia odpłatnie zbywanego papieru wartościowego (cena jednostkowa x ilość papierów wartościowych),
2) koszty poniesione przez podatnika w celu uzyskania przychodu, w danym roku podatkowym, związane z obsługą rachunku przez biuro maklerskie – koszty prowizji, opłat poniesionych w danym roku zawiązanych z prowadzeniem lub założeniem rachunku, koszty transferu, zdeponowania papierów, itp.

Koszty są najbardziej kontrowersyjną i wzbudzającą najwięcej wątpliwości częścią rozliczenia dochodów giełdowych. Same biura maklerskie różnie interpretują regulujące je przepisy i dlatego też w formularzu PIT-8C uwzględniane są jedynie te niewzbudzające żadnych kontrowersji, jak np. prowizje od transakcji oraz opłaty za prowadzenie rachunku inwestycyjnego. Szerzej zagadnieniom kosztów postaram się przyjrzeć w kolejnych częściach cyklu.

Zwrócę jednak w tym miejscu uwagę na trzy przypadki, które mogą budzić wątpliwości wśród adresatów formularzy PIT-8C. Może się bowiem okazać, że na otrzymanym od brokera formularzu PIT-8C koszty uzyskania przychodu wydadzą nam się zaniżone (lub będą zerowe). Zastanówmy się wówczas, czy przyczyną takiego stanu nie jest jeden z poniższych przypadków.

Pierwszy przypadek występuje przy zbyciu papierów wartościowych transferowanych z jednego biura maklerskiego do drugiego. Wówczas koszty uzyskania przychodu tzn. wydatki związane z prowizją i innymi opłatami zostaną wykazane w PIT-8C wydanym przez biuro maklerskie, z którego papiery zostaną wytransferowane. Biuro maklerskie, do którego przeniesione zostaną papiery wartościowe otrzyma jedynie informacje o cenie i czasie nabycia papierów.

Drugi przypadek ma miejsce w momencie zbycia papierów wartościowych nabytych przez podatnika w drodze spadku lub darowizny. W tej sytuacji cena nabycia zbywanego papieru wartościowego zostanie określona na poziomie 0 PLN.

Trzecia sytuacja ma miejsce, jeżeli nabycie nastąpiło w inny sposób, np. na podstawie umów cywilnoprawnych, a biuro maklerskie nie będzie dysponowało żadnym dokumentem określającym cenę nabycia. Wówczas cena nabycia zbywanego papieru zostanie określona na poziomie 0 PLN. W takim przypadku wykazanie ewentualnych kosztów zakupu papierów wartościowych należy do podatnika, co znajdzie swoje odzwierciedlenie w składanym zeznaniu podatkowym.

3. Kiedy przychód?
Istotnym elementem rozliczeń transakcji giełdowych jest moment powstania przychodu. W przypadku przychodów kapitałowych przychodem są kwoty należne. Obowiązuje w tym zakresie tzw. metoda memoriałowa, a nie kasowa. Oznacza to tyle, że przychód ze zbycia papierów wartościowych następuje w momencie przeniesienia własności papieru wartościowego na kupującego. Nie brany jest pod uwagę faktyczny moment zapłaty. Przychód ze zbycia instrumentów pochodnych oraz realizacji praw z nich wynikających powstaje w momencie realizacji praw z nich wynikających. Odnosząc powyższe do realiów panujących na polskim rynku kapitałowym przychody ze sprzedaży papierów wartościowych i instrumentów pochodnych powstają w momencie rozliczenia transakcji, czyli w przypadku akcji po trzech dniach roboczych (T+3), w przypadku obligacji po dwóch dniach roboczych (T+2), natomiast w przypadku praw pochodnych w dniu transakcji (T+0).

Zobaczmy to na przykładzie:

Załóżmy, że inwestor kupił akcje spółki XY w dniu 1 grudnia 2006 r. Postanowił je sprzedać w dniu 22 grudnia 2006 r. Rozliczenie jego transakcji nastąpi w dniu 29 grudnia (T+3), czyli transakcja (niezależnie od jej rezultatu) będzie podlegała opodatkowaniu jeszcze w roku 2006 r. Jeżeli ten sam inwestor sprzeda te same akcje w dniu 27 grudnia, wówczas rozliczenie tej transakcji nastąpi już w roku 2007 a jej rezultat (zysk/strata) będzie brany pod uwagę dopiero przy rozliczeniu za 2007 r.

Załóżmy teraz, że inwestor 27 grudnia 2006 r. kupuje, a 29 grudnia 2006 r. sprzedaje obligacje. Wówczas jego transakcja będzie podlegała opodatkowaniu w 2007 r. (T+2).

Dla odmiany przyjmijmy, że w dniu 27 grudnia 2006 r. inwestor nabył jeden kontrakt, a w dniu 29 grudnia tego samego roku pozbył się go. Oznacza to, że jego transakcja będzie podlegała opodatkowaniu jeszcze w 2006 r., gdyż rozliczenie transakcji kontraktowych następuje w dniu transakcji (T+0).

W przypadku instrumentów pochodnych sytuacja ulega zmianie, jeżeli czekamy do momentu realizacji praw z nich wynikających (do dnia wygaśnięcia instrumentu). Wówczas dniem zamykającym transakcję jest dzień wygaśnięcia instrumentu.

4. Metoda ‘first in first out’ (FIFO)
Jeżeli nie jest możliwa identyfikacja sprzedawanych papierów wartościowych przy ustalaniu dochodu z ich sprzedaży, co poprzedzone jest ustaleniem kosztów ich uzyskania (przede wszystkim ceny nabycia), wówczas broker obowiązany jest stosować metodę FIFO (art. 24 ust.10 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych) tj. pierwsze przyszło - pierwsze wyszło. Metoda ta ma zastosowanie odrębnie do każdego z rachunków posiadanych przez podatnika, na którym są zdeponowane papiery wartościowe. Istotnym jest także, że do ustalania dochodu z odpłatnego zbycia papierów wartościowych wg metody FIFO brane są tylko papiery zdeponowane na rachunku podatnika i dostępne mu w dniu dokonania zlecenia sprzedaży. Tak więc papiery zablokowane (zastawione) nie są brane pod uwagę dla określenia ceny nabycia.

Przykład (załóżmy, że w cenach poniższych transakcji ujęte już są koszty uzyskania przychodu):
1 lutego inwestor nabył 50 akcji spółki XY po 2 zł.
1 maja inwestor dokupił 50 akcji spółki XY po 3 zł.
1 czerwca inwestor sprzedał 30 akcji spółki XY po 2,5 zł (czyli sprzedał część kupionych po 2 zł i zarobił na tym 15 zł).
1 grudnia inwestor zablokował 30 akcji spółki XY pod zastaw wierzytelności (zastawił resztę akcji kupionych po 2 zł i 10 szt kupionych po 3 zł).
20 grudnia inwestor sprzedał 20 akcji spółki XY po 3 zł (czyli sprzedał część akcji nabytych po 3 zł, ale nie zarobił ani nie stracił).
W rezultacie, w rozliczeniu podatkowym wykaże jedynie zysk do opodatkowania w wysokości 15 zł.


5. Zwolnienia podatkowe, czyli od czego nie płacimy
Mimo, że obecnie podatek giełdowy płacimy w zasadzie od wszystkich zyskownych transakcji to nadal z opodatkowania zwalnia się dochody:

- ze sprzedaży (odpłatnego zbycia) akcji i praw z nich wynikających (prawa do akcji, warranty subskrypcyjne) oraz innych papierów wartościowych kupionych przed 1 stycznia 2004 r. na giełdzie, w publicznej ofercie lub w regulowanym obrocie pozagiełdowym;
- ze sprzedaży (odpłatnego zbycia) obligacji Skarbu Państwa oraz obligacji emitowanych przez jednostki samorządu terytorialnego, nabytych przed 1 stycznia 2003 r., a także dochody z odsetek i dyskonta od tych obligacji.

Zwolnione są również dochody uzyskane z tytułu sprzedaży akcji narodowych funduszy inwestycyjnych (NFI) - w skali roku do łącznej wysokości połowy jednomiesięcznego przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej (przeciętne wynagrodzenie w gospodarce narodowej w 2005 r. to 2380,29 zł, natomiast w momencie pisania poradnika nie było jeszcze danych za rok 2006).

6. Nie ma co wstydzić się straty
Straty z inwestycji giełdowych ponoszone w ciągu roku są kompensowane z zyskami uzyskiwanymi w tym samym czasie z tego samego źródła. Inaczej mówiąc, jeżeli na jednych transakcjach zarabiamy, a na innych tracimy to na koniec roku rezultaty wszystkich transakcji sumujemy. Jeżeli wychodzi nam strata to warto to odzwierciedlić w zeznaniu rocznym PIT-38. Przyda nam się to na wypadek, gdybyśmy w kolejnym roku odnotowali zysk. Wówczas o stratę z lat ubiegłych możemy obniżyć dochód w najbliższych kolejno po sobie następujących pięciu latach, z tym że wysokość obniżenia w którymkolwiek z tych lat nie może przekroczyć 50 proc. kwoty tej straty.

Oto przykład:

Załóżmy, że w roku 2005 wykazaliśmy stratę w wysokości 3000 zł, a w 2006 roku zarobiliśmy 5000 zł. Wówczas odliczamy 50% straty od zysku z 2006 r., czyli 5000 – 0,5x3000= 3500 i od tej sumy płacimy podatek w wysokości 19%.

Załóżmy teraz, że w roku 2007 osiągniemy znów zysk, np. w wysokości 4000 zł to od niego odliczymy resztę straty z roku 2005, czyli kolejne 1500 zł. Do opodatkowania pozostanie zatem 2500 zł.

Jeżeli nie złożymy w urzędzie skarbowym PIT-38 ujawniającego stratę, a mimo to w kolejnych latach, w których będziemy osiągali zysk zechcemy obniżyć podstawę opodatkowania o ową stratę wówczas trudno nam będzie udowodnić, że takowa w ogóle zaistniała. Możemy być spokojni, że w takim przypadku urząd skarbowy wezwie nas w celu złożenie wyjaśnień.

autor: Michał Jabłoński
Postaw piwo autorowi tego posta
 
 
 
Wyświetl posty z ostatnich:   
Odpowiedz do tematu
Nie możesz pisać nowych tematów
Nie możesz odpowiadać w tematach
Nie możesz zmieniać swoich postów
Nie możesz usuwać swoich postów
Nie możesz głosować w ankietach
Nie możesz załączać plików na tym forum
Nie możesz ściągać załączników na tym forum
Wersja do druku
Dodaj temat do ulubionych

Skocz do:  

Powered by phpBB modified by Przemo © 2003 phpBB Group

 

 

   

Kontakt i Reklama
 
© BizForum.pl